Ngày cập nhật: 14/09/2011
Thực hiện Quyết định số 1103/QĐ-BTP ngày 29/6/2011 của Bộ Tư pháp, ngày 13/9/2011 UBND TP. Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tổng kết 5 năm thi hành Luật luật sư trên địa bàn thành phố Hà Nội (2007-2011).

LS.TS Phan Thị Hương Thủy, giám đốc Công ty luật TNHH Hoàng Long được mời tham dự, là một trong 20 luật sư được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội về thành tích đóng góp vào thực hiện Luật luật sư.

Sau đây là bài phát biểu ý kiến đóng góp của LS.TS Phan Thị Hương Thủy cho Báo cáo Tổng kết 5 năm thi hành Luật luật sư của UBND thành phố Hà Nội.


Kính thưa các vị  lãnh đạo Bộ Tư pháp, UBND TP. Hà Nội, Sở Tư pháp HN, Liên đoàn luật sư VN, Các vị khách quý, Các luật sư đồng nghiệp.

Tôi là luật sư Phan Thị Hương Thủy- Giám đốc Công ty luật TNHH Hoàng Long xin đóng góp ý kiến đối với báo cáo tổng kết 5 năm thực hiện Luật luật sư của UBND TP. Hà Nội cụ thể như sau:

Trước hết tôi hoàn toàn nhất trí với bản báo cáo về những thành tựu đạt được của UBND thành phố Hà Nội qua thực hiện Luật luật sư trong thời gian 5 năm vừa qua.

Với việc ban hành Luật luật sư năm 2006 thể hiện sự quan tâm cùa Đảng và Nhà nước ta đối với nghề luật sư- một nghề mới được hình thành ở VN khoảng 10 trở lại đây, có thể nói là rất non trẻ nhưng có yếu tố để có thể khẳng định tương lai phát triển của nghề này. Điều đó thể hiện qua báo cáo tổng kết 5 năm thực hiện đạo luật này trên địa bàn thủ đô Hà Nội.
Luật luật sư năm 2006 -đạo luật tiếp tục khẳng định luật sư là một nghề mang tính chuyên nghiệp, lần đầu tiên đã quy định rõ chức năng xã hội của luật sư là góp phần bảo vệ công lý, đảm bảo cho xã hội vận hành theo nguyên tắc thượng tôn pháp luật, không ai có quyền đứng ngoài pháp luật và đứng trên pháp luật. 

Qua  5 năm thực hiện Luật luật sư cho thấy tác dụng lớn lao của đạo luật đầu tiên về nghề luật sư đã góp phần tạo điều kiện cho giới luật sư Hà Nội ngày càng phát triển đông về số lượng và từng bước nâng cao về chất lượng.

Có thể lấy ví dụ từ chính Công ty luật TNHH Hoàng Long của tôi. Đây là tổ chức hành nghề kế thừa Văn phòng luật sư Hoàng Long- là 1 trong 5 Văn phòng luật sư được Sở Tư pháp TP. Hà Nội cấp giấy đăng ký hoạt động lần đầu tiên theo Pháp lệnh luật sư năm 2001 vào tháng 5 năm 2006, đến tháng 2 năm 2011 thì chuyển thành Công ty luật TNHH Hoàng Long.

Với những kết quả đã đạt được của Văn phòng luật sư Hoàng Long thông qua việc cung cấp các dịch vụ pháp lý theo yêu cầu của công dân, tổ chức trong lĩnh vực tranh tụng tại tòa án, tư vấn pháp luật, đại diện ngoài tố tụng trước cơ quan hành chính bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho khách hàng, nhất là thông qua việc tư vấn pháp luật trên báo Kinh tế và Đô thị thuộc UBND thảnh phố Hà Nội và báo Bảo vệ pháp luật thuộc Viện kiểm sát nhân dân tối cao, đủ để tập hợp biên soạn thành 3 cuốn sách dày về các tình huống tư vấn pháp luật trong các lĩnh vực đất đai, dân sự, thừa kế, lao động...cho thấy tác dụng to lớn của Luật luật sư – văn bản pháp luật đầu tiên mang tính chất toàn diện về luật sư và nghề luật sư, đã có tác dụng to lớn đến các tầng lớp nhân dân Thủ đô.

Với tư cách là luật sư chuyên nghiệp, tôi có thể khẳng định rằng Luật luật sư năm 2006 đã góp phần quan trọng từng bước tạo điều kiện cho luật sư trở thành một nghề, góp phần chuyên nghiệp hóa hoạt động hành nghề luật sư của VN, nâng cao nhận thức của người dân đã biết sử dụng dịch vụ pháp lý của luật sư để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình.

Với những quy định tiến bộ rất phù hợp với nghề luật sư trên thế giới, Luật luật sư năm 2006 đã góp phần tạo môi trường cho luật sư phát triển cả về chất và lượng. Có thể dẫn chứng một vài điểm như sau:

- Đã xác định rõ tính chất hoạt động nghề nghiệp của luật sư là cung cấp dịch vụ pháp lý trong 4 lĩnh vực: tham gia tố tụng, tư vấn pháp luật, đại diện ngoài tố tụng, các dịch vụ pháp lý khác; không hạn chế hoạt động tranh tụng trong hình thức Công ty luật hợp danh .

- Với việc mở rộng hình thức tổ chức hành nghề của luật sư (thêm hình thức Công ty luật TNHH) tạo điều kiện thuận lợi cho các luật sư lựa chọn mô hình hoạt động nhằm phát huy hết khả năng sử dụng các điều kiện để hành nghề một cách thuận lợi nhất.

- Với quy định mới về đại diện ngoài tố tụng thực sự đã tạo điều kiện cho luật sư được đối thoại với cơ quan hành chính giúp đỡ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân 1 cách có hiệu quả nhất.

- Với sự chuyên môn hóa hoạt động tư vấn pháp luật, ngoài lĩnh vực truyền thống như hình sự, dân sự, đất đai, nhà cửa, các luật sư đã mở rộng và phát triển tư vấn trong các lĩnh vực kinh doanh, đầu tư, thương mại, tạo tiền đề từng bước hội nhập với nền kinh tế khu vực và quốc tế, đặt cơ sở cho sự hợp tác giữa luật sư VN với luật sư nước ngoài.

Từ khi Luật luật sư được ban hành, chúng tôi nhận thấy càng ngày nhận thức của các cấp các ngành về vị trí, vai trò của luật sư càng được nâng cao. Đó cũng là điều kiện góp phấn cho luật sư chúng tôi hành nghề đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội, giữ gìn an ninh trật tự, xã hội, tham gia trợ giúp pháp lý cho các đối tượng chính sách-1 trong những mục tiêu hướng tới của Luật luật sư
Trong quá trình hành nghề, chúng tôi nhận được sự quan tâm từ phía chính quyền tạo điều kiện cho luật sư làm việc, đó chính là môi trường để củng cố thêm bản lĩnh luật sư –một việc mà hiếm thấy ở các địa phương khác. Chính sự thuận lợi này đã giúp cho Công ty luật Hoàng Long và các tổ chức hành nghề luật sư thuộc Đoàn luật sư Hà Nội có nhiều khách hàng từ các địa phương khác kể cả từ thảnh phố Hồ Chí Minh nơi có đội ngũ luật sư hùng hậu, tìm đến để nhờ giúp đỡ pháp lý trong hoạt động tranh tụng tại tòa án trong các vụ án lớn, đại diện ngoài tố tụng nhất là trong lĩnh vực khiếu kiện hành chính khi Nhà nước thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và các trường hợp giải quyết tranh chấp về đất đai không thuộc thẩm quyền của tòa án.

Chính những điều đó cho thấy những quy định tiến bộ của Luật luật sư năm 2006 đã thực sự đi vào cuộc sống trên địa bàn thành phố Hà Nội. Điều đó cũng là giải thích phần nào số lượng luật sư của Đoàn luật sư của Thủ đô ngày càng phát triển về số lượng nhất là chất lượng để có thể tham gia hành nghề ở mọi địa bàn ngoài Hà Nội với sự tin tưởng của khách hàng.
Đánh giá về những thành tựu đạt được của hoạt động của Văn phòng luật sư Hoàng Long trong 5 năm vừa qua, chúng tôi ghi nhận sự quan tâm, tạo điều kiện từ phía Đoàn luật sư Hà Nội và các Cơ quan quản lý nhà nước về luật sư như: Vụ bổ trợ tư pháp của Bộ tư pháp, Sở tư pháp Hà Nội. Đặc biệt là lãnh đạo, chuyên viên thuộc Phòng quản lý luật sư của Sở tư pháp Hà Nội thể hiện bằng các hành động cụ thể như nhiệt tình tham gia các hội nghị, hội thảo, chuyên đề liên quan đến hoạt động hành nghề của luật sư, quan tâm giúp đỡ khi chúng tôi gặp khó khăn vướng mắc trong hoạt động, kịp thời động viên biểu dương các việc làm tốt của luật sư. Những việc làm đó tuy nhỏ nhưng có ý nghĩa và giá trị tinh thần to lớn đối với luật sư chúng tôi bởi hành nghề luật sư ở VN được coi là 1 công việc đầy khó khăn và nhạy cảm buộc những người hành nghề luật sư phải có 1 bản lĩnh và lòng dũng cảm để thực hiện chức năng phản biện xã hội, hướng dẫn pháp lý cho nhân dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, góp phần bảo vệ pháp chế XHCN, bảo vệ công lý.

Một số biện pháp đề xuất

Vấn đề nóng hổi đặt ra hiện nay là: biện pháp nào để nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư, đảm bảo cho số lượng luật sư hành nghề chuyên nghiệp ngày 1 tăng, đều cho cả trong lĩnh vực tranh tụng cũng như tư vấn pháp luật, đang được Nhà nước và giới luật sư chúng tôi quan tâm. Đây cũng là nhiệm vụ hàng đầu cho Liên đoàn luật sư toàn quốc ngay khi được thành lập.

Tôi xin đề xuất một số biện pháp bổ sung vào các biện pháp đã được các đại biểu nêu ra như sau:

Thứ nhất : Hoàn thiện hơn nữa đạo luật về luật sư bởi qua quá trình thực hiện cũng cho thấy có nhiều quy định trong Luật luật sư chưa phù hợp, cần phải có điều chỉnh kịp thời để tạo điều kiện cho sự phát triển của luật sư như:

- Cần bổ sung quy định về chuyển đổi hình thức hành nghề của Văn phòng luật sư do một luật sư thành lập thành Công ty luật TNHH do một luật sư làm chủ sở hữu. Ví dụ như VPLS Hoàng Long của tôi phải tự chấm dứt hoạt động theo quy định tại điểm a khoản 1điều 47 Luật luật sư rồi thành lập Công ty luật TNHH Hoàng Long, rất mất thời gian vừa tốn kém do phải quyết toán thuế, sang tên sở hữu các tài sản đăng ký tên Văn phòng luật sư sang công ty luật.

- Ngoài ra trong Luật luật sư vẫn còn một số quy định có tính chất chung chung, rất cần có quy định hướng dẫn cụ thể để góp phần đưa luật vào cuộc sống: Ví dụ điều 9 khoản 2 của Luật quy định: “ Nghiêm cấm cơ quan, tổ chức, cá nhân có hành vi cản trở hoạt động hành nghề của luật sư”, điều 91 quy định về xử lý  vi phạm đối với “người có chức vụ, quyền hạn có hành vi cản trở luật sư, tổ chức hành nghề thực hiện quyền, nghĩa vụ”.

Trên thực tế chưa hề có công chức nhà nước nào bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, cũng như bồi thường thiệt hại do hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của luật sư, cản trở quyền hành nghề của luật sư...bởi luật không quy định cụ thể các hành vi nào được coi là xâm phạm cản trở quyền hành nghề của luật sư.

Thứ hai: Trong giai đoạn hiện nay điều quan trọng và cấp thiết nhất là làm sao nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư của Đoàn luật sư HN, đảm bảo cho số lượng luật sư hành nghề chuyên nghiệp ngày một tăng, đều cả mảng tranh tụng cũng như tư vấn pháp luật. Tôi cho rằng ngoài sự nỗ lực phấn đấu của từng luật sư, chúng tôi rất cần sự quan tâm tạo điều kiện từ phía các cơ quan nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội nhẵm dỡ bỏ các rào cản vô hình cản trở luật sư khi hành nghề.

Thứ ba: Mặc dù trong Luật luật sư quy định rõ chức năng “đại diện, bảo vệ quyền, lợi ich hợp pháp của luật sư trong hành nghề” (điều 61) của Đoàn luật sư Hà Nội.

Tuy nhiên Đoàn luật sư chưa thực sự là nơi tập hợp những bức xúc, khó khăn, vướng mắc, đề xuất, kiến nghị của luật sư liên quan đến hoạt động hành nghề và đại diện cho luật sư trong việc kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc hòa giải, giải quyết các khiếu nại, tranh chấp giữa khách hàng với luật sư và các tổ chức hành nghề luật sư còn chậm làm ảnh hưởng đến quyền lợi ích hợp pháp của luật sư thành viên. Trong tương lai chúng tôi thật sự mong muốn và hy vọng Đoàn luật sư HN thực hiện tốt chức năng đại diện để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các luật sư, để mỗi luật sư đều nhiệt tình đóng góp cho Đoàn luật sư HN trở thành ngôi nhà chung của giới luật sư HN và xứng tầm với một đoàn luật sư ở Thủ đô.

Thứ tư: Thay lời kết luận, Nên chăng đã đến lúc, chúng ta bắt tay vào việc xây dựng một loại hình văn hóa mới đó  là: “ Văn hóa Hành nghề Luật sư”.

Xin trân trọng cảm ơn!

[Xem hình ảnh LSTS Phan Thị Hương Thủy trong buổi báo cáo Tổng kết 5 năm thi hành Luật luật sư của UBND thành phố Hà Nội tại đây]